വാഷിങ്ടൺ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന് നയതന്ത്ര പരിഹാരം തേടിയുള്ള ചർച്ചകൾ തുടരുന്നതിനിടെ ഇറാനെതിരെ പുതിയ ഉപരോധവുമായി അമേരിക്ക. ഇറാന്റെ സൈനിക വിതരണ ശൃംഖലയുമായി ബന്ധമുള്ള 10 വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമെതിരെയാണ് അമേരിക്കൻ ട്രഷറി പുതിയ ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇറാന്റെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിനും സായുധ സേനയ്ക്കുമായി ആയുധങ്ങളും ആയുധ ഘടകങ്ങളും വാങ്ങുന്നതിൽ സഹായിച്ചെന്നാരോപിച്ചാണ് നടപടി.
‘ഓപ്പറേഷൻ ഇക്കണോമിക് ഔട്ട്കാസ്റ്റ്’ എന്ന സാമ്പത്തിക സമ്മർദ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ നടപടി. ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിക്ക് ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, വിതരണ പിന്തുണ തടയുകയാണ് ഉപരോധത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്ന് അമേരിക്കൻ ട്രഷറി വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ, ഡ്രോൺ പദ്ധതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഈ വിതരണ ശൃംഖലയുടെ പ്രവർത്തനം നിർണായകമാണെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വിലയിരുത്തൽ. റഷ്യ, ചൈന, ഹോങ്കോങ്, പാകിസ്താൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളും സ്ഥാപനങ്ങളും പുതിയ നടപടിയുടെ പരിധിയിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങളും അനുബന്ധ ഘടകങ്ങളും ലഭ്യമാക്കുന്ന ശൃംഖലയെ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ഉപരോധമെന്നാണ് അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക സമ്മർദം ശക്തമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ‘ഓപ്പറേഷൻ ഇക്കണോമിക് ഔട്ട്കാസ്റ്റ്’ ഓഗസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക ആരംഭിച്ചത്. ഇറാനുമായി സാമ്പത്തിക ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരെയും സൈനിക, ആയുധ വിതരണ ശൃംഖലകളുമായി ബന്ധമുള്ളവരെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് തുടർച്ചയായ നടപടികളാണ് അമേരിക്ക സ്വീകരിക്കുന്നത്.അതേസമയം, ഉപരോധ നടപടികൾക്കൊപ്പം തന്നെ അമേരിക്ക–ഇറാൻ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും തുടരുകയാണ്. ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലാണ് നിലവിലെ ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. എന്നാൽ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം തുടരുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ പ്രവർത്തനം, അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം, ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ്, ആണവ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിബന്ധനകൾ എന്നിവയാണ് ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന തർക്കവിഷയങ്ങൾ.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളും നാവിക ഉപരോധവും ലഘൂകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉൾപ്പെടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. എന്നാൽ ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരാനുള്ള സാധ്യത അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ചർച്ചകളിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് നിലവിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇരുപക്ഷവും തങ്ങളുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകാത്തതാണ് ചർച്ചകൾക്ക് തടസ്സമാകുന്നത്. ഹോർമുസ് വിഷയത്തിൽ ഇറാനും ആണവ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയും കടുത്ത നിലപാട് തുടരുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.ഇതിനിടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 30ന് ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ബാരലിന് 103 ഡോളറിന് മുകളിലായിരുന്നു. ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനിശ്ചിതത്വവും എണ്ണവിപണിയിൽ സമ്മർദം തുടരുന്നതിനുള്ള പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്.
നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുമ്പോഴും ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ അമേരിക്ക തയ്യാറല്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് പുതിയ ഉപരോധത്തിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്. അതേസമയം, ഉപരോധം ലഘൂകരിക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ ആവശ്യവും ഇറാന്റെ ആണവ, സൈനിക ശേഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അമേരിക്കൻ നിബന്ധനകളും തമ്മിൽ എങ്ങനെ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തുമെന്നതാണ് ചർച്ചകളുടെ നിർണായക ഘട്ടം.പുതിയ ഉപരോധ നടപടിക്ക് പിന്നാലെ അമേരിക്ക–ഇറാൻ ചർച്ചകൾ ഏത് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നതും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിസന്ധിക്ക് നയതന്ത്ര പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമോയെന്നതുമാണ് ഇനി പ്രധാനമായി ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
